Jak interpretować wskaźniki organizacyjnych warunków kształcenia

Mariusz Tobor

Wskaźnik organizacyjnych warunków kształcenia opiera się na przyrównaniu warunków istniejących w opisywanej szkole do warunków pewnej hipotetycznej szkoły, zwanej szkołą odniesienia. Zatem, jeśli wskaźnik warunków kształcenia konkretnej szkoły wynosi 1, oznacza to, że warunki organizacyjne w tej szkole odpowiadają warunkom szkoły odniesienia. Jednak nie muszą być identyczne. Na przykład oddziały w prawdziwej szkole mogą być większe niż oddziały w hipotetycznej szkole odniesienia, a w zamian za to prawdziwi uczniowie mają więcej zajęć pozalekcyjnych. Oczywiście może też być odwrotnie.

Wskaźnik równy 1 - to dużo czy mało?

Typowe szkoły miejskie

Dla typowej szkoły miejskiej to całkiem dobry wskaźnik. Szkoła odniesienia ma bowiem 26-osobowe oddziały i sporo podziałów na grupy, zajęć pozalekcyjnych oraz innych godzin nauczycielskich (konstrukcja szkoły odniesienia szczegółowo opisana jest w artykule Porównywanie warunków kształcenia).

Szkoły wiejskie

Oddział miejskiej szkoły liczący 26 uczniów uchodzi za niezbyt duży, natomiast na wsi stosunkowo rzadko zdarzają się tak duże klasy. Według Ministerstwa Edukacji Narodowej przeciętny oddział szkoły wiejskiej ma mniej niż 20 uczniów. Dlatego też podczas podziału subwencji oświatowej zakłada się, że koszt nauczania jednego ucznia szkoły wiejskiej wynosi 1,33 kosztu nauczania ucznia w mieście. Zatem możemy założyć, że w przypadku szkoły wiejskiej wskaźnik 1,33 jest równie dobry jak wskaźnik 1 w mieście. Warto jednak pamiętać, że warunki organizacyjne na wsi są wtedy o 1/3 lepsze od miejskich.

Szkoły sportowe, specjalne i inne

Oprócz szkół wiejskich, istnieją również inne placówki, które muszą działać w nietypowych warunkach organizacyjnych. Są to na przykład szkoły sportowe i specjalne. Sądzę, że do tych przypadków można podchodzić analogicznie jak do kwestii szkół wiejskich i jako pewne punkty odniesienia przyjąć współczynniki z algorytmu podziału subwencji oświatowej. Zgodnie z przepisami obowiązującymi do roku 1999 i projektem zasad, które mają wejść w życie w roku 2000, możemy założyć, że wskaźnikowi 1 typowej szkoły miejskiej odpowiada:

• 1,5 dla uczniów klas specjalnych w szkołach podstawowych i gimnazjach,
• 1,2 dla uczniów klas sportowych,
• 1,18 dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów w miastach do 5000 mieszkańców,
• 1,2 dla uczniów klas mniejszości narodowych,
• 2 dla uczniów szkół mistrzostwa sportowego.

Jak to jest w mieście i gminie Nysa?

Interpretując wskaźniki organizacyjnych warunków kształcenia nyskich szkół, warto pamiętać, że:

• Warunki kształcenia w szkołach wiejskich są bardzo zróżnicowane ze względu na zróżnicowanie liczb uczniów, a co za tym idzie wielkości oddziałów tych szkół.
• W Szkole Podstawowej Nr 5 są klasy specjalne, które powodują zwiększenie wskaźnika wyliczanego dla całej szkoły.
• Zespół Szkół (w tabelach i na wykresach oznaczony GZ) składający się ze Szkoły Podstawowej Nr 2 i Gimnazjum Nr 4 ma charakter sportowy, jednak są tam również typowe oddziały ogólnokształcące. Zatem wskaźnik wyliczany dla całego zespołu uwzględnia jednocześnie klasy sportowe i typowe.

Organizacyjne warunki kształcenia

listopad 1999